Toespraak van de commissaris van de Koning in Flevoland, de heer Arjen Gerritsen, tijdens de nieuwjaarsreceptie van het provinciaal bestuur op maandag 26 januari 2026 (onder voorbehoud van de gesproken tekst).
Dames en heren, goede vrienden van Flevoland!
Welkom! Het is goed om elkaar hier te ontmoeten. Eindelijk, zou ik zeggen, want ik had u graag 3 weken geleden al welkom geheten. Maar net als veel andere nieuwjaarsbijeenkomsten werd ook onze nieuwjaarsreceptie door barre weersomstandigheden afgelast. Waar anderen het er daarna wellicht bij lieten zitten, wilden wij een nieuwe poging wagen om u allemaal te ontvangen. Niet zonder reden want het jaar dat nu zo’n 4 weken onderweg is, is een bijzonder jaar voor onze provincie. 2026 markeert 40 jaar Flevoland. Veertig jaar provincie. Veertig jaar samen bouwen aan land dat niet alleen is gewonnen uit de zee, maar ook uit visie, vakmanschap en vertrouwen.
‘Wij Flevoland’. Dat is het motto dat we dit jaar iedere inwoner van Flevoland voorhouden.
Wij Flevoland. Dat zijn de mensen die dit land hebben ingericht, bestuurd en laten groeien. Wij Flevoland. Dat zijn de ondernemers, de landbouwers, de veehouders, de vissers, de leraren, de jongerenwerkers, de technici, de brandweerlieden en politieagenten, de artsen en verplegers, de natuurbeheerders. Wij Flevoland. Dat zijn alle inwoners, die vroeger of later naar hier zijn gekomen en een nieuw bestaan hebben opgebouwd. Het zijn de mensen, jong en oud, die hier geboren en getogen zijn.
Samen werd en wordt er door al die Flevolanders een enorme krachtsinspanning geleverd. Natuurlijk: bij het droogléggen en drooghóuden van ons gebied. Maar ook daarna en nog steeds bij het omzien naar elkaar, bij het bieden van werk, kunst en scholing, bij het werken aan een zorgzame, veilige en productieve samenleving.
Flevoland is jong begonnen, maar al lang niet meer de jongste in de klas van 12. Wij zijn volwassen geworden. Bestuurlijk, economisch en maatschappelijk relevant. Juist dát maakt dit jubileumjaar zo betekenisvol. De viering van dit jubileum begint vandaag, maar loopt het hele jaar door. Ook nu de kerstverlichting is verdwenen, blijft bij ons de vlag uit. We blijven vieren, ontmoeten en vooruitkijken. Niet uit nostalgie, maar uit trots en zelfbewustzijn. Want als er één ding niet typisch Flevolands is, dan is het blijven hangen in het verleden. Wij vertellen niet alleen maar verhalen van ‘toen’. Wij denken voorúit. Dat deden we vanaf het eerste moment en dat doen we nog steeds. Toch is dit zo’n moment waarop het goed is om even stil te staan bij het begin. Niet bij de dijken en de drooglegging - hoe indrukwekkend ook - maar bij het moment waarop Flevoland bestuurlijk werd wat het nu is.
Veertig jaar geleden stond Koningin Beatrix hier, op vrijwel dezelfde plek, voor de proclamatie van de províncie Flevoland. Dat was meer dan symboliek. Het was een fundamentele keuze. Een erkenning dat dit nieuwe land recht had op een volwaardige plek in ons staatsbestel. Vanaf dat moment kreeg Flevoland een volledig zelfstandig midden-bestuur, precies zoals Thorbecke het ooit had bedoeld. Niet als experiment. Niet als anders dan anderen. Maar als volwaardige provincie. En Flevoland is geen provincie van ‘toen’, waar we alleen terugkijken. Flevoland is een provincie van ‘nu’ en van ‘straks’, waar we de ambities van heel Nederland waarmaken.
Flevoland staat stevig in het hart van Nederland. Wij leveren voedsel van topklasse. We verbreiden onze kennis van voedselteelt over de hele wereld. Wij wekken duurzame energie op. Wij bieden ruimte voor wonen, werken en innovatie en dragen bij aan oplossingen voor nationale opgaven. Dat doen we in al onze dorpen en steden. Op Urk, waar ondernemerschap en gemeenschapszin hand in hand gaan. In Dronten, waar landbouw, innovatie en leefkwaliteit elkaar versterken. In Zeewolde, met ruimte voor economische ontwikkeling en nieuwe nationale Defensie-functies. In Lelystad, onze provinciehoofdstad: een stad die is ontworpen met vooruitgang in het DNA - waar ruimte, infrastructuur en stedelijke groei samenkomen. En in Almere, inmiddels de 7e gemeente van ons land (en hard op weg om al snel de 5e gemeente van Nederland te worden) dat zich ontwikkelt tot een internationale speler op het gebied van kennis, hightech en talent. En met een zeer kundig waterschap dat ervoor zorgt dat ons Zuiderzeeland veilig en droog blijft.
Wij Flevoland. Dat is geen optelsom van plaatsen. Wij Flevoland is een gezamenlijke identiteit. Wat Flevoland écht onderscheidt, is de manier waarop we samenwerken. Overheden, ondernemers, onderwijsinstellingen en maatschappelijke organisaties vinden elkaar hier vanzelfsprekend. Niet langs elkaar heen, maar met elkaar. Met respect voor elkaars rol en bevoegdheden. De Strategische Agenda Flevoland (de zelfs door het kabinet omarmde rode draad voor de ontwikkeling van Flevoland) is er een voorbeeld van. De band tussen Almere en de provincie bij het versterken van hightech onderwijs, hightech onderzoek en hightech werk is er een voorbeeld van. De voortdurende inzet voor een levensvatbare en toekomstbestendige landbouw van gemeenten, provincie en beroepsorganisaties is er een voorbeeld van.
In Flevoland worden ideeën niet alleen bedacht. Ze worden samen waargemaakt. Juist die manier van werken maakt onze regio relevant voor de grote nationale opgaven van vandaag. Nederland staat voor keuzes. Grote keuzes. Over woningbouw, energie, economie, bereikbaarheid, leefbaarheid en veiligheid. Die keuzes vragen ruimte. En ze vragen samenwerking. Waar Nederland vooruit wil, biedt Flevoland de ruimte.
Ruimte voor een schaalsprong in woningbouw, met nationale doorbraaklocaties. Ruimte voor nieuwe energie-oplossingen en netverzwaring. Ruimte voor economische vernieuwing, op het snijvlak van technologie, duurzaamheid en maakindustrie. En ja, ook ruimte om verantwoordelijkheid te nemen voor de internationale veiligheid, met de komst van Defensie naar Zeewolde, Lelystad en Noordoostpolder.
Niet als losse dossiers. Maar als opgaven die we in samenhang bezien. Flevoland staat daarbij niet aan de zijlijn. Wij zijn al begonnen. Een krachtig voorbeeld daarvan is de doorontwikkeling van ASM International in Almere. De enorme investering in Europese R&D-activiteiten is geen toeval, maar het resultaat van een lange adem en intensieve samenwerking. Gericht op groei, op onderzoek en onderwijs, op werkgelegenheid. Hier zien we de triple helix op zijn sterkst: overheid, kennisinstellingen en bedrijfsleven die elkaar versterken. Dit project is niet alleen belangrijk voor Flevoland, maar voor Nederland als innovatieland.
Tegelijkertijd weten we dat groei alleen duurzaam is als we die in samenhang organiseren. Woningbouw vraagt om voorzieningen op het gebied van onderwijs, zorg en cultuur. Economische ontwikkeling vraagt om bereikbaarheid en energie. En juist daar raken we aan een van de grote uitdagingen van deze tijd: netcongestie. Ook Flevoland voelt die druk. Maar opnieuw geldt: wij staan niet stil. We experimenteren met energiehubs, opslag, slimme netwerken en nieuwe vormen van samenwerking. We vragen ruimte om te vernieuwen binnen bestaande regels. Niet omdat we uitzonderingen willen, maar omdat Nederland vooruit moet en wij daar verantwoordelijkheid voor nemen.
Die samenhang zien we ook terug bij bereikbaarheid en economie. Lelystad Airport is daar een duidelijk voorbeeld van. Al bijna twintig jaar wordt, op initiatief van het Rijk, gewerkt aan deze luchthaven. De infrastructuur is klaar. De terminal staat er. Alles is voorbereid. De openstelling voor passagiersvluchten is van groot nationaal belang. Voor werkgelegenheid, voor economische ontwikkeling en voor een toekomstbestendig luchtvaartsysteem. Steeds opnieuw uitstel helpt niemand. Heldere keuzes wel. Afspraak is afspraak.
In datzelfde kader staat Flevoland paraat om bij te dragen aan de nationale veiligheidsopgave. De grote kazerne in Zeewolde gaat een enorme impact hebben op de gemeente en de regio. Hetzelfde geldt van de stationering van F-35’s op Lelystad Airport. Onze inwoners en bedrijven moeten zich straks de overlast van die F-35’s getroosten en indachtig de internationale situatie is daarvoor best draagvlak aanwezig. Maar wat is er nou mooier dan de lasten van jachtvliegtuigen te combineren met de lusten van passagiersvluchten en de spin-off die onze regio daarvan krijgt?
De toekomst staat niet stil. Wij staat aan de vooravond van een nieuwe fase. Een fase waarin nieuwe opgaven in samenhang benaderd moeten worden. Wonen, werkgelegenheid, onderwijs, zorg, cultuur en bereikbaarheid horen op gelijke basis bij elkaar. Dat is steeds onze boodschap aan de rijksoverheid die soms het een van ons wil, maar het andere dat daarvoor nodig is, niet levert.
Flevoland is niet een provincie die vraagt. Wij zijn een provincie die bijdraagt. Aan Nederland. Aan nationale oplossingen. Aan vooruitgang.
De toekomst vraagt richting en durf. Grote opgaven vragen duidelijke keuzes. Flevoland staat klaar om die samen aan te gaan, met ruimte, met kennis en met mensen die willen bouwen. Flevoland vraagt vertrouwen. Vertrouwen om te experimenteren. Vertrouwen om maatwerk te leveren. Vertrouwen om tempo te maken waar dat kan.
Onze kracht ligt in het verbinden van partijen, het benutten van ruimte en het verkennen van nieuwe aanpakken. Maar zonder bestuurlijke ruimte blijft potentieel onbenut. En dat kunnen we ons, als land, niet permitteren. Daarom is dit jubileumjaar niet alleen een feestjaar. Het is ook een uitnodiging. Aan het nieuwe kabinet. Aan onze volksvertegenwoordigers. Aan onze partners. Flevoland nodigt uit om vooruit te gaan!
Wij Flevoland. Dat is niet zomaar een slogan. Het is een houding. Een belofte. Een belofte dat we dit land samen hebben gemaakt en samen verder brengen. Dat iedere gemeenschap telt. Dat iedere bijdrage ertoe doet. Dit jubileumjaar gaat over zelfbewustzijn. Over trots. Over het Flevoland-gevoel. Niet luid, maar stevig. Niet terugkijkend, maar vooruit.
Veertig jaar geleden begonnen we hier. Vandaag staan we stevig. En morgen bouwen we verder. Samen. Wij Flevoland!
