Beleid en beheer Oostvaardersplassen

  1. Waarop is het beleid voor de Oostvaardersplassen gericht?
  2. Hoe wordt het landschap de komende jaren verder ontwikkeld?
  3. Wat is de beschuttingsopgave?
  4. Wat is de moeras-reset?
  5. Waarom worden vispassages aangelegd?
  6. Waarom worden poelen aangelegd?
  7. Hoe wordt het gebied beter toegankelijk gemaakt voor bezoekers?

1. Waarop is het beleid voor de Oostvaardersplassen gericht?

Het beleid voor de Oostvaardersplassen is erop gericht de Natura 2000-doelen te halen. Centraal staat de bescherming van 31 vogelsoorten en hun leefgebied.

2. Hoe wordt het landschap de komende jaren verder ontwikkeld?

Het is de bedoeling om te komen tot een gevarieerd en aantrekkelijk landschap. In het moerasdeel leidt de tijdelijke verlaging van het waterpeil tot een betere verhouding tussen open water en rietland. In het grazige deel leidt de aanleg van extra beschutting tot een gevarieerder, halfopen landschap. Ook wordt het gebied beter toegankelijk gemaakt voor bezoekers. Zie voor meer informatie over de ontwikkeling van het gebied de brochure ‘De Oostvaardersplassen in beeld: naar een dynamisch en verrassend landschap van Staatsbosbeheer.

3. Wat is de beschuttingsopgave?

In het kerngebied van de Oostvaardersplassen wordt 300 hectare extra beschuttingsgebied gerealiseerd. Van dit gebied wordt 150 hectare beplant met inheemse struiken en bomen. Dat geeft een afwisselend landschap waar tal van vogels, insecten en kleine zoogdieren van profiteren, maar waar ook de grote grazers beschutting kunnen vinden. Om de toekomstige aanplant te beschermen tegen grazende runderen, paarden en herten, legt Staatsbosbeheer rasters aan rond de beplanting. Als de jonge bomen en struiken voldoende 'vraatbestendig' zijn, haalt Staatsbosbeheer de rasters weer weg.

4. Wat is de moeras-reset?

In 2018 is begonnen met de moeras-reset in de Oostvaardersplassen: een tijdelijke verlaging van het waterpeil in de westelijke helft van het moeras. De afgelopen jaren is veel open water ontstaan in de Oostvaardersplassen en heeft het riet zich niet kunnen verjongen. Rietland is nodig als broed- en foerageergebied voor een groot aantal moerasvogels. De moeras-reset moet zorgen voor een groter en vitaler rietmoeras. Op de middellange termijn – 15 tot 20 jaar – komt er naar verwachting 500 hectare rietmoeras bij. Dat is dus goed nieuws voor de moerasvogels. Tijdens de verlaging van het waterpeil valt de grote plas gedeeltelijk droog en ontstaan er poelen. Dat is weer goed voor andere soorten vogels.

5. Waarom worden vispassages aangelegd?

Vispassages zorgen voor een betere verbinding voor vissen, zowel met de wateren buiten het gebied als binnen het gebied. Dit is van belang om de foerageermogelijkheden voor met name lepelaars en reigers te vergroten. De aanleg van vispassages is bedoeld voor de intrek van meerjarige, oudere en grotere stekelbaarzen in het voorjaar, waardoor poelen en plassen (ook) in het broedseizoen voldoende voedsel bevatten voor de lepelaars en reigers. De vogels worden hierdoor minder afhankelijk van foerageergebieden buiten de Oostvaardersplassen.

6. Waarom worden poelen aangelegd?

Poelen kunnen op kleine schaal bijdragen aan het oplossen van het voedselprobleem van de lepelaars. Andere waadvogels kunnen ervan meeprofiteren. Plaatselijk kunnen diepere plekken worden gecreëerd, zodat vissen kunnen overwinteren. Solitaire poelen met weinig of geen vis kunnen leiden tot een grotere rijkdom aan (larven van) libellen en groene kikkers: ook weer potentiële prooien voor dodaars, zilverreigers en lepelaars. De visroute loopt zoveel mogelijk via poelen, diep en ondiep, naar de ‘grote poel in de waterlanden’, bij de observatiehut De Zeearend. Vissen hebben zo de mogelijkheid om verschillende poelen aan te doen.

7. Hoe wordt het gebied toegankelijk gemaakt voor bezoekers?

De Oostvaardersplassen maakt samen met de Lepelaarplassen, Marker Wadden en het Markermeer  onderdeel uit van Nationaal Park Nieuw Land. In het kader van de ontwikkeling van het Nationaal Park worden zowel aan de kant van Almere als Lelystad poortgebieden ontwikkeld die toegang geven tot het gebied. Ook is het de bedoeling dat het gebied dadelijk beter zichtbaar wordt vanaf de A6. Daarnaast wordt de omgeving van het Buitencentrum Oostvaardersplassen aantrekkelijker en toegankelijker voor bezoekers.